Kalejdoskop historyczny – Radio Warszawa

Marcin Bąk i Marek Hilgendorf przypominają postać Przemysła II – władcy, który jako pierwszy po rozbiciu dzielnicowym sięgnął po królewską koronę dzięki zapleczu Wielkopolski, Pomorza Gdańskiego i arcybiskupa Jakuba Świnki. Rozmowa pokazuje kulisy gry o tron w schyłku XIII wieku, rolę Kościoła i Krakowa oraz to, dlaczego ta koronacja była tak ważna. Prowadzący opowiadają też o dramatycznym porwaniu i śmierci króla w Rogoźnie w lutym 1296 roku – wydarzeniu, które mogło zmienić bieg historii Polski.

Marek Tadeusz Helman opowiada o zapomnianych europejskich sztukach walki, od zapasów i walki wręcz po fechtunek i broń historyczną. Wyjaśnia, jak trenowano w średniowieczu i epoce nowożytnej oraz czym różni się dawna broń od współczesnych replik treningowych. To opowieść o kulturze fizycznej, tradycji i praktycznym odtwarzaniu historii.

Marcin Bąk rozmawia z dr. Damianem Małeckim, prezesem Światowej Federacji Ruchów Sokolskich, o narodzinach „Sokoła” we Lwowie w 1867 roku i o tym, jak pod szyldem kultury fizycznej budowano świadomość, organizację i gotowość do walki o niepodległość. W odcinku wracają też wątki wymazywania „Sokoła” po II wojnie światowej oraz jego dzisiejszego odrodzenia – od zlotów i ćwiczeń zbiorowych po współczesną misję i wartości.

Marcin Bąk rozmawia z Michałem Drzewieckim – rekonstruktorem historycznym i pasjonatem kawalerii – o bitwie pod Stoczkiem (14 lutego 1831). To opowieść o pierwszym zwycięstwie powstania listopadowego, zimowym marszu, realiach służby ułana oraz o tym, dlaczego lanca dawała przewagę w starciu. W rozmowie pojawiają się też kulisy „żywej historii”: noclegi w polu, opieka nad końmi, trudy rajdów i to, co rekonstrukcja potrafi dopowiedzieć do archiwalnych opisów.

Marcin Bąk rozmawia z Hubertem Bojarskim z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL o gen. Emilu Fieldorfie „Nilu” – żołnierzu, którego biografia splata się z dramatycznymi losami Polski XX wieku. W audycji padają kluczowe wątki: organizacja i rola Kedywu, kulisy akcji przeciwko Kutscherze, tworzenie konspiracyjnej struktury „Nie” oraz aresztowanie i brutalne śledztwo na Rakowieckiej. Punktem kulminacyjnym jest mord sądowy: skazanie i powieszenie Nila 24 lutego 1953 r., a także pamięć o nim mimo braku pewnego miejsca pochówku.

Marcin Bąk rozmawia z Pauliną Bilińską o historii kina: od pierwszych pokazów braci Lumière i „jarmarcznych” krótkich filmów, przez narodziny fabuły u Mélièsa, aż po film jako narzędzie propagandy w totalitaryzmach (ZSRR, III Rzesza).

Marcin Bąk rozmawia z płk. prof. Mariuszem Kuryłowiczem o tym, jak Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych prowadzi do refleksji nad etosem służb mundurowych. Gość wskazuje cztery filary kształtowania postaw: wojsko, wiarę, rodzinę i edukację, a także ostrzega przed zagrożeniami takimi jak konsumpcjonizm, relatywizm i konformizm.

W audycji „Kalejdoskop historyczny” ojciec Marek Kotyński opowiada o św. Małgorzacie Marii Alacoque, jej objawieniach oraz narodzinach kultu Najświętszego Serca Pana Jezusa. Rozmowa pokazuje duchowy klimat XVII-wiecznej Francji, znaczenie prywatnych objawień w Kościele oraz to, jak przesłanie o Bożej miłości wraca dziś z nową siłą.

Czy o historii można opowiadać tak, by naprawdę poruszała serca? W „Kalejdoskopie historycznym” Marcin Bąk rozmawia z Pawłem Piekarczykiem o śpiewaniu historii, bohaterach, którzy wciąż domagają się pamięci, i o tym, dlaczego pieśń bywa dziś formą obywatelskiego pospolitego ruszenia. To opowieść o Polsce zapisanej w pieśniach, pamięci i odpowiedzialności za wspólnotę.

Marcin Bąk rozmawia z Piotrem Grzybowskim o powstaniu styczniowym widzianym szerzej niż tylko przez datę jego wybuchu. Punktem wyjścia staje się rocznica bitwy pod Budami Zaborowskimi, ale rozmowa prowadzi przez znaczenie powstania dla polskiej pamięci, przemian społecznych, geopolityki i współczesnego myślenia o państwie, wspólnocie oraz odpowiedzialności za ojczyznę. To opowieść o zrywie, który mimo klęski militarnej na trwałe wpłynął na polską tożsamość.