Kalejdoskop historyczny – Radio Warszawa

Michał Gruszczyński opowiada o kulisach aresztowania i procesu Szesnastu – przedstawicieli Polskiego Państwa Podziemnego porwanych przez Sowietów w marcu 1945 roku. To rozmowa o końcu wojny, zdradzie aliantów, losach polskich przywódców oraz brutalnym wprowadzaniu komunistycznego porządku w powojennej Polsce.

Audycja przybliża kulisy powstania komiksu „Będziesz miłował. Powstańcze losy księdza Stefana Wyszyńskiego”, który opowiada o mniej znanym wojennym etapie życia przyszłego prymasa. Goście mówią o Laskach, historycznych inspiracjach i pracy nad tym, jak pokazać młodym odbiorcom ważną część historii Kościoła i Polski. To rozmowa o nowoczesnym języku opowiadania przeszłości bez utraty jej powagi i głębi.

Rozmowa z Michałem Gruszczyńskim przypomina powstanie w getcie warszawskim jako ważny rozdział historii Warszawy, Polski i polskich Żydów. Audycja pokazuje tło tego zrywu, realia życia w getcie, działalność żydowskich organizacji bojowych oraz pomoc udzielaną przez polskie podziemie. To także opowieść o zniszczonym świecie przedwojennej Warszawy i o śladach tej tragedii, które do dziś można odnaleźć w przestrzeni miasta.

Audycja przybliża historię Obozu Narodowo-Radykalnego, jego genezę, idee oraz miejsce w dziejach polskiego ruchu narodowego. Michał Gruszczyński wyjaśnia, skąd wzięła się czarna legenda ONR-u i jak wyglądał kontekst polityczny II Rzeczypospolitej.

Symbole towarzyszą ludziom od najdawniejszych czasów. Od plemiennych totemów po współczesne logotypy – zawsze pełniły tę samą funkcję: przekazywały znaczenie w sposób prosty, ale jednocześnie niezwykle bogaty. Jak zauważa Robert Szydlik, człowiek jest jedyną istotą, która potrafi nadawać symbolom głębokie znaczenie i odczytywać je w kontekście kultury, historii i emocji.

W „Kalejdoskopie Historycznym” Marcin Bąk rozmawia z Martą Dzbańską-Karpińską i Emilią Badawiką o filmie „Stanisław Starowiejski. Życie zwyczajne, życie święte”. Audycja przybliża postać błogosławionego męczennika II wojny światowej, świeckiego, męża i ojca, którego codzienna wiara, odpowiedzialność i służba ludziom stały się drogą do świętości.

Gościem audycji „Kalejdoskop historyczny” był Jacek Dziedzina, współtwórca magazynu „Historia Kościoła”. Rozmowa dotyczyła sukcesu pisma, potrzeby rzetelnego opowiadania o dziejach Kościoła oraz historii księdza Romana Kotlarza, nazywanego „radomskim Popiełuszką”. W programie poruszono także temat św. Augustyna oraz znaczenia kościelnych archiwów dla badaczy historii.

Historyk dr Andrzej Krzystyniak opowiada o znaczeniu walk o Górę Świętej Anny podczas III Powstania Śląskiego oraz o ich symbolicznym wymiarze dla Polaków i Niemców. W rozmowie pojawia się temat Freikorpsów, niemieckiego neopogaństwa oraz represji wobec polskiej ludności na Śląsku po zakończeniu powstania.

Robert Kostro, dyrektor Archiwum Głównego Akt Dawnych, opowiada o Statucie Łaskiego – pierwszym drukowanym zbiorze najważniejszych praw Królestwa Polskiego. Rozmowa przybliża postać Jana Łaskiego, znaczenie kodeksu dla rozwoju państwa oraz kulisy pracy archiwistów, którzy na co dzień odkrywają i chronią historyczne źródła.

Dlaczego wydarzenia Poznańskiego Czerwca 1956 stały się początkiem nowego etapu oporu wobec władz komunistycznych? Michał Gruszczyński z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL opowiada o przyczynach robotniczego buntu, krwawej pacyfikacji oraz znaczeniu tych wydarzeń dla najnowszej historii Polski.