Kalejdoskop historyczny

🎖️ Obrona Narodowa 1939 – zapomniana formacja II RP

Nowy odcinek „Kalejdoskopu Historycznego”. Gościem Marcina Bąka jest Piotr Kolanek z Muzeum Wojska Polskiego. Rozmawiamy o Batalionach i Brygadach Obrony Narodowej – czym były, po co powstały, jak je szkolono i uzbrajano oraz jak walczyły we wrześniu 1939 r.
W odcinku:
geneza ON (1936–1938) i szybka rozbudowa przed wojną,
organizacja: brygady, bataliony, przypisanie do dywizji/pułków,
uzbrojenie i umundurowanie (różnice względem piechoty liniowej),
mobilizacja i realia walk 1939 r. (ok. 50 tys. żołnierzy ON),
lokalność i rola społeczna formacji,
ślady pamięci i popkulturowe skojarzenia.
🎙 Prowadzenie: Marcin Bąk👤 Gość: Piotr Kolanek – Muzeum Wojska Polskiego
👍 Jeśli cenisz takie rozmowy – zostaw subskrypcję, łapkę w górę i komentarz.💚 Audycja powstała w Radiu Warszawa 106,2 FM. Lubisz nas słuchać? Wejdź na radiowarszawa.com.pl i wspieraj.🤝 Twórców programu wesprzesz także przez Patronite.

Teatr to coś więcej niż rozrywka!

W „Kalejdoskopie historycznym” Marcin Bąk rozmawia z prof. Grzegorzem Pyszczkiem o teatrze jako czymś znacznie większym niż rozrywka. Od rytuałów i ról społecznych w Grecji antycznej, przez średniowieczne misteria przykościelne, aż po renesans i „złoty wiek” (Szekspir, Calderón, Molière) – teatr nieustannie kształtuje wspólnoty i idee. Oświecenie wykorzystało scenę bardziej instrumentalnie, ale żywa potrzeba kontaktu „tu i teraz” sprawiła, że ani kino, ani telewizja, ani internet go nie zabiły 🎭. W polskim wątku pojawiają się Fredro kontra romantycy, międzywojenne wizje Wyspiańskiego i Reduty, powojenne poszukiwania Grotowskiego, Teatr Rapsodyczny Kotlarczyka (z młodym Karolem Wojtyłą), a także teatr plastyczny (Mundzik, Kantor, Szajna). Dziś obok nurtu postdramatycznego wartością jest wierność autorowi i klasyce – przykład daje Teatr Klasyki Polskiej, który przypomina, że sens dramatu i spotkanie z aktorem na żywo wciąż są centrum doświadczenia widza ✨.
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

17 IX 1939 „cios od wschodu”

Gość: Piotr Kolanek (Muzeum Wojska Polskiego)Odcinek w skrócie:
17 września 1939: Armia Czerwona uderza na Polskę; w PRL temat wymazany lub zakłamany.
Rozkaz Rydza-Śmigłego „z Sowietami nie walczyć” budzi konsternację; mimo to KOP, Flotylla Pińska i liczne oddziały stawiają opór (m.in. Grodno, Szack, Wytyczno).
Obrona Grodna: butelki zapalające, udział harcerzy, także bohaterscy Białorusini w polskich szeregach.
Za frontem idzie NKWD: egzekucje oficerów, a potem deportacje ~400 tys. obywateli (1940–41).
Armia Czerwona: masa czołgów, słaba logistyka i dowodzenie po czystkach Stalina.
Konteksty kultury: aluzje do Katynia w PRL (np. „Alternatywy 4”), pamięć o Mackiewiczach i „Łupaszce” (Dąbrowskim), młody Pilecki na Kresach.
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

Jak wyglądało Powstanie Warszawskie na Mokotowie we wrześniu 1944 roku?

Gość: Michał Gruszczyński (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL))Odcinek w skrócie:
Jakie miejsce zajmował Mokotów w planach powstańczych?  Co to była za dzielnica? Kto tu mieszkał?
Dlaczego Mokotów była ważny i dla Polaków i dla Niemców?
Jak wyglądało przechodzenie kanałami ? 
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

Święci wojownicy - jak się zmieniał etos rycerski?

Gość: Bogumił Wójcik, popularyzator historii poprzez książki.Odcinek w skrócie:
Św. Michał Archanioł-patron rycerstwa normandzkiego. Jak się zmieniał etos rycerski?
Czy św. Jakub walczył z Maurami?
 Jacy byli wybitni krzyżowcy?
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

Lepanto 1571 — „Wiedeń na falach” i październik różańcowy

⚓ 7 X 1571 Liga Święta rozbija flotę Imperium Osmańskiego pod Lepanto — przełom na Morzu Śródziemnym.👑 Don Juan de Austria vs. Ali Pasza, tercio kontra janczarzy, a weneckie galeasy zapewniają przewagę artyleryjską.🏝️ W tle: Malta, Cypr i męstwo Bragadiniego; rola korsarzy i kupieckich republik.📿 Zwycięstwo wiąże październik z Różańcem i świętem Matki Bożej Różańcowej.
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙
 

Październik 1939: początek podziemia i oporu

W audycji Marcina Bąka gościł Michał Gruszczyński z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Rozmowa przeniosła słuchaczy do października 1939 roku – czasu klęski, ale i narodzin oporu. ⚔️ Mimo upadku państwa polskiego trwały jeszcze walki na Helu i pod Kockiem, a w kraju zaczęły powstawać pierwsze organizacje konspiracyjne, takie jak Służba Zwycięstwu Polski, NOW czy Związek Jaszczurczy. 🕵️
Goście wspominali także majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, którego oddział stał się symbolem niezgody na kapitulację. 🐎 W audycji poruszono również temat podwójnej – niemieckiej i sowieckiej – okupacji oraz pierwszych prób utrzymania łączności z rządem polskim na uchodźstwie. 🌍
 
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

Sokołów 1944–1950: jak zaprowadzano „władzę ludową” na Podlasiu

Lokalna historia wielkiej tragedii: łapanki, wywózki do łagrów i pacyfikacje w powiecie sokołowskim. 🎙️📜🚂
Gość audycji, Piotr Kolanek (MWP), opisuje pierwszą falę represji: ok. 3 000 osób z Sokołowa wywieziono jesienią 1944 r. do obozu Borowicze; ciężka praca, głód i liczne zgony. Represje trwały do ok. 1949/50 r., a pamięć o nich długo była tłumiona. 🔸
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙

Powiat sokołowski pod terrorem (1944–1948)

Marcin Bąk i Piotr Kolanek z MWP opowiadają o komunistycznych represjach na Podlasiu: wywózkach NKWD 🚂, pacyfikacjach UB/KBW 🔥, publicznych egzekucjach 👥, „bandach pozorowanych” 🎭 i fałszowanych wyborach 1947 🗳️. W tle podziemie (m.in. „Młot”, „Łupaszka”, „Sokolik”) ⚔️, rola LWP i Brygady Pancernej, presja na PSL oraz codzienna walka z pospolitym bandytyzmem. Pamięć o ofiarach i lokalnych bohaterach wciąż domaga się głośnego przypomnienia. 🕯️

Kalejdoskop historyczny – Prymas Wyszyński: pasterz i interrex ⛪️🛡️

Prof. Tomasz Kośmider o roli kard. Stefana Wyszyńskiego jako nieformalnego przywódcy narodu po 1945 r.: zmagania z systemem, porozumienie z 1950 r., „Non possumus” (1953) oraz obrona Kościoła i wolności sumienia. Kontekst zimnej wojny, represji i „opiłowywania” Kościoła – dlaczego to właśnie w Polsce przetrwała najsilniejsza wspólnota wiary? 🇵🇱📜
🔥 Wspieraj nas na Patronite:➡️ patronite.pl/radio_warszawa
🌍 Bądź na bieżąco! Znajdziesz nas tutaj:📘 Facebook: facebook.com/radiowarszawa📸 Instagram: instagram.com/radio_warszawa🐦 X (Twitter): twitter.com/radiowarszawa🌐 Strona WWW: radiowarszawa.com.pl
📩 Masz pytania? Pisz do nas!✉️ promocja@radiowarszawa.com.pl
💙 Możesz także wesprzeć nas w tradycyjny sposób:➡️ wspieraj.radiowarszawa.com.pl
Dziękujemy za Twoje wsparcie! 🎧🙏💙